Op naar het slimme contract?

17 augustus 2017

De blockchain, en daarmee samenvallend het slimme contract, staag hoog in de publieke belangstelling. Blockchain biedt een gedecentaliseerde en betrouwbare administratie of registratie van informatie, en kan voor allerlei toepassingen zeer nuttig blijken. Ook voor zogeheten slimme contracten:  softwareprogramma’s die zelfstandig contractuele afspraken uitvoeren en handhaven. Deze programma’s worden in de blockchain geplaatst en opereren vanaf dat moment autonoom. Maar hoe gaat dat in de praktijk uitpakken?

Het debacle rond The DAO biedt een mogelijk beeld. The DAO is een gedecentraliseerd investeringsvehikel dat opgezet is middels een berg van die slimme contracten, gebruik makend van de Ethereum-blockchainimplementatie. In een van die contracten staat een foutje, althans een onbedoelde feature, waardoor een hacker een zogeheten child DAO, zeg maar een dochtermaatschappij van DAO, op kon zetten waar hij eigenaar van was, met een klein startkapitaal. Het foutje leidde ertoe dat bij het opheffen van die child DAO er een restbedragje overbleef. Zet dan een heleboel DAO’s op en hef ze weer op, en je hebt een aardig bedragje bij elkaar gehackt. Is dit nu legaal of niet?

Naar de letter van het slimme contract is dit legaal. Zo werkt het contract nu eenmaal, en in commentaar bij dat contract werd expliciet gezegd “Niets anders dan deze softwarecode is bindend”. Een juridische standaardfrase – de zogeheten entire agreement-clausule. Maar dat pakte hier wel heel vervelend uit: nu kon men ook niet meer zeggen dat dit onbedoelde bijeffect ongeldig zou moeten zijn.

Als dit een klassiek contract was geweest, dan was dit probleem te beheersen geweest. Je stapt naar de rechter, en die gaat naar redelijkheid en billijkheid interpreteren wat partijen bedoeld hadden. Gezien de situatie lijkt het me evident dat de rechter hier had geoordeeld dat dat geld terug moest. De organisatoren van het netwerk hadden nog maar één keus: alle software van alle gebruikers aanpassen zodat deze de betreffende transacties zou negeren. Dat is alleen natuurlijk wel een forse breuk met het principe dat slimme contracten onbreekbaar zijn en dat niemand er zeggenschap over heeft.

Auteur: Arnoud Engelfriet

Arnoud Engelfriet is kennispartner bij JuriBlox. Hij is gespecialiseerd in internetrecht waar hij zich al sinds 1993 mee bezighoudt. Met zijn informatica-achtergrond richt hij zich graag op complexe technisch/juridisch ICT-vraagstukken en softwarelicenties (met name open source). Zijn website Ius mentis is één van de populairste van Nederland over ICT en recht.

Meer nieuws

De uitlegbaarheid van AI-uitspraken

Contracteren voor software

Waar gaat het heen met het internet der dingen?